Rối loạn mỡ máu là tình trạng các thành phần mỡ trong máu bất thường, chẳng hạn như LDL-C tăng, triglycerid tăng hoặc HDL-C giảm. Tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ ràng, vì vậy bạn có thể cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh dù nguy cơ mắc bệnh tim mạch đang tăng lên.
LDL-C gây hại cho mạch máu như thế nào?
Cholesterol không hoàn toàn là chất có hại. Nó là phần chất béo thiết yếu mà tế bào trong cơ thể chúng ta cần. Cholesterol có thể được tạo ra từ gan, hoặc được thu nạp từ thức ăn. Cholesterol được vận chuyển trong máu nhờ chất trung gian vận chuyển, đó chính là lipoprotein.
Trong kết quả xét nghiệm sinh hóa máu, những chỉ số có liên quan tới cholesterol bao gồm: Cholesterol toàn phần, HDL-C (high density lipoprotein cholesterol): lipoprotein cholesterol tỷ trọng cao là “cholesterol tốt”, LDL-C (low density lipoprotein cholesterol): lipoprotein cholesterol tỷ trọng thấp được coi là “cholesterol xấu”,
LDL-C là “cholesterol xấu” bởi nó cho biết lượng cholesterol được vận chuyển trong các hạt LDL trong máu. Khi các hạt LDL đi vào và bị giữ lại trong thành động mạch, cholesterol có thể tích tụ, thúc đẩy phản ứng viêm và hình thành mảng xơ vữa. Quá trình này làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ do thiếu máu não.
Theo thời gian, mảng xơ vữa có thể làm hẹp lòng mạch hoặc nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây tắc mạch. Nếu xảy ra ở động mạch vành, bạn có thể bị nhồi máu cơ tim; nếu xảy ra ở động mạch não, bạn có thể bị đột quỵ.
Điều đáng lưu ý là quá trình này có thể diễn ra âm thầm trong nhiều năm mà bạn không nhận thấy dấu hiệu bất thường.
.png)
Vì sao mỗi người cần một mục tiêu LDL-C khác nhau?
Không phải cứ đưa LDL-C về cùng một mức là phù hợp với tất cả mọi người.
Mục tiêu điều trị phụ thuộc vào nguy cơ tim mạch của từng người.
Ví dụ, một người chưa mắc bệnh tim mạch và có nguy cơ thấp có thể có mục tiêu LDL-C khác với người đã từng bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ do xơ vữa hoặc người có nhiều yếu tố nguy cơ như đái tháo đường, tăng huyết áp và bệnh thận mạn.
Nguy cơ tim mạch càng cao, mục tiêu LDL-C thường càng thấp
Việc hạ LDL-C phù hợp giúp giảm nguy cơ xuất hiện hoặc tái phát các biến cố tim mạch. Vì vậy, khi nhận kết quả xét nghiệm mỡ máu, bạn không nên chỉ nhìn vào con số LDL-C hoặc tự kết luận rằng mình đã an toàn. Điều quan trọng là hiểu nguy cơ của bản thân và xác định mục tiêu điều trị phù hợp với bác sĩ.
Bạn đã biết mình thuộc nhóm nguy cơ tim mạch nào chưa?
Hãy quét mã QR bên dướiđể tìm hiểu vềcác yếu tố nguy cơ tim mạch, tham gia đánh giá nguy cơ và khám phá mục tiêu LDL-C phù hợp với nhóm nguy cơ của mình.
.png)
Hoặc click vào đường link: https://caremeyeulayminh.com
Lưu ý: Công cụ trên do Hội tim mạch học Việt Nam xây dựng giúp bệnh nhân và cán bộ y tế định hướng đánh giá nguy cơ tim mạch, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Không tự ý thay đổi thuốc dựa trên kết quả công cụ.
Dưới đây là Hướng dẫn Phân tầng nguy cơ tim mạch năm 2019, cập nhật năm 2025 của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (European Society of Cardiology – ESC) và Hiệp hội Xơ vữa động mạch châu Âu (European Atherosclerosis Society – EAS) đã đặt nền tảng cho chiến lược quản lý rối loạn lipid máu nhằm tối ưu hóa phòng ngừa nguy cơ tim mạch:
Bảng 1. Phân tầng nguy cơ tim mạch theo SCORE2/SCORE-OP và mục tiêu LDL-C
.png)
Bảng 2. Phân tầng nguy cơ tim mạch, biện pháp điều trị dựa trên nồng độ LDL-C
.png)
Nên làm gì để kiểm soát LDL-C:
- Hạn chế mỡ động vật, nội tạng, đồ chiên rán. Ăn nhiều rau, trái cây nguyên quả, cá, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
- Vận động đều đặn, giữ cân nặng hợp lý và bỏ thuốc lá.
- Uống thuốc đúng chỉ định. Không tự ý giảm liều hay ngừng thuốc khi thấy kết quả xét nghiệm đã đẹp, vì LDL-C sẽ tăng trở lại.
- Không tự mua hoặc đổi thuốc hạ mỡ máu. Nếu bị đau cơ hay mệt bất thường khi dùng thuốc, hãy báo bác sĩ.
- Tái khám và xét nghiệm định kỳ theo hẹn.
Lần khám tới, bạn hãy hỏi bác sĩ: "Tôi thuộc nhóm nguy cơ nào? LDL-C của tôi cần đạt bao nhiêu, và hiện tại đã đạt chưa?".
Nguồn tham khảo:
- Hội Tim mạch học Việt Nam. Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị rối loạn lipid máu. 2024.
- Mach F, Koskinas KC, Roeters van Lennep JE, et al. 2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. European Society of Cardiology (ESC); European Atherosclerosis Society (EAS). 2025.
Bài viết chuyên môn: DS.CKI. Lại Phương Liên - Khoa Dược, Bệnh viện đa khoa tỉnh Tuyên Quang.