Dấu mốc trong lịch sử hình thành và phát triển
Theo tư liệu, tên gọi Tuyên Quang xuất hiện trong thư tịch cổ từ thời Trần với tên gọi lộ Tuyên Quang. Qua các thời kỳ, vùng đất này được tổ chức dưới những đơn vị hành chính khác nhau, gắn với quá trình xây dựng, quản lý và bảo vệ đất nước.
Tháng 11/1831, trong cuộc cải cách hành chính dưới triều vua Minh Mệnh, địa hạt từ Quảng Trị trở ra được chia thành 18 tỉnh, trong đó có tỉnh Tuyên Quang. Đây là dấu mốc xác lập đơn vị hành chính cấp tỉnh mang tên Tuyên Quang trong hệ thống hành chính đương thời.
Năm 2011, Hội thảo khoa học do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tuyên Quang phối hợp với Viện Sử học Việt Nam tổ chức đã xác định ngày 04/11/1831 là thời điểm thành lập tỉnh. Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XVII, nhiệm kỳ 2011–2016, đã ban hành nghị quyết công nhận ngày thành lập tỉnh Tuyên Quang là ngày 04/11/1831.
Vùng đất ghi dấu những trang sử vẻ vang
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Tuyên Quang có vị trí đặc biệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân ta. Năm 1945, Tân Trào được chọn làm Thủ đô Khu giải phóng. Tại đây, Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội Tân Trào đã quyết định những vấn đề trọng đại, góp phần đưa cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám đến thắng lợi.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Tuyên Quang tiếp tục đảm nhận vai trò Thủ đô Kháng chiến, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ cùng nhiều cơ quan Trung ương ở và làm việc. Mảnh đất này cũng ghi dấu Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng cùng nhiều sự kiện quan trọng của cách mạng Việt Nam.
Truyền thống cách mạng của quê hương còn được bồi đắp bằng tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và sự hy sinh của đồng bào, chiến sĩ trong các cuộc kháng chiến, trong lao động xây dựng đất nước và chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Những năm tháng trên mặt trận Vị Xuyên đã để lại dấu ấn sâu đậm về lòng yêu nước, trách nhiệm bảo vệ chủ quyền và nghĩa tình đồng đội.
Nhìn lại lịch sử để thêm trân trọng giá trị của độc lập, hòa bình; để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm gìn giữ, tiếp nối thành quả của các thế hệ đi trước. Đó cũng là cơ sở để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, bồi đắp tình yêu quê hương bằng những việc làm thiết thực.
Hội tụ nguồn lực, mở rộng không gian phát triển
Năm 1976, hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang hợp nhất thành tỉnh Hà Tuyên; năm 1991 được chia tách, tái lập thành hai tỉnh. Từ ngày 01/7/2025, sau khi hợp nhất hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang, tỉnh Tuyên Quang bước vào giai đoạn phát triển mới, tiếp nối mối quan hệ gắn bó lịch sử giữa hai vùng đất.
Không gian phát triển mới đặt ra yêu cầu kết nối hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh; gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.
Hiện tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh trong 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 8,04%. Cùng với phát triển hạ tầng giao thông, nông, lâm nghiệp và du lịch, tỉnh đang tập trung cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, giảm nghèo bền vững và bảo đảm an sinh xã hội.
Kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh là dịp để chuyển niềm tự hào thành trách nhiệm và hành động. Với mỗi cấp ủy, cơ quan, đơn vị, đó là nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả thực thi nhiệm vụ, giải quyết kịp thời những vấn đề từ cơ sở. Với mỗi cán bộ, đảng viên, đó là tinh thần gương mẫu, tận tụy, gần dân, sát dân. Với mỗi người dân, đó là ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa, đoàn kết cộng đồng, tích cực lao động, sản xuất và xây dựng quê hương.
Tiếp nối chặng đường 195 năm, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương phát triển nhanh, bền vững; để những giá trị lịch sử được tiếp nối bằng cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.
Nguồn: Tuyên giáo Tuyên Quang